Waarom bevestiging zoeken met tarot vaak geen goed idee is

Waarom je met tarot soms alleen ziet wat je wilt zien

Over bevestiging zoeken, het bevestigingsvooroordeel en bewust werken met tarotkaarten. 

Je zit met een vraag die je maar niet kunt loslaten. Misschien twijfel je over een relatie, een belangrijke beslissing of een verandering die zich aandient. Je neemt je tarotkaarten erbij en legt een paar kaarten. Maar het antwoord stelt je niet helemaal gerust. Dus schud je opnieuw, trek je nog een kaart of probeer je een ander legpatroon.
Herkenbaar?
Het is heel menselijk om bevestiging te zoeken, zeker wanneer iets belangrijk voor je is. Toch schuilt hierin een valkuil. Soms zoeken we met tarot niet zozeer naar nieuwe inzichten, maar naar een bevestiging van wat we al denken, hopen of vrezen. Dat heeft te maken met een psychologisch verschijnsel dat het bevestigingsvooroordeel (confirmation bias) wordt genoemd.

Wat is het bevestigingsvooroordeel?

Het bevestigingsvooroordeel, ook bekend als confirmation bias, is de neiging om informatie vooral op te merken, te onthouden of te interpreteren wanneer die aansluit bij wat we al geloven. We doen dat vaak onbewust. Ons denken is nu eenmaal niet volledig neutraal. Stel dat je ervan overtuigd bent dat iemand opnieuw contact met je zal opnemen. Wanneer je vervolgens tarotkaarten legt over die persoon, kunnen kaarten als De Geliefden of Twee van Kelken meteen hoop oproepen. Maar wat doe je met een kaart als Acht van Kelken, die kan verwijzen naar afscheid nemen of een situatie achter je laten? Misschien besteed je er minder aandacht aan. Of je zoekt naar een interpretatie waarmee die kaart toch in je verwachtingen past. Dat betekent niet dat je bewust een kaart verkeerd leest. Je verwachtingen beïnvloeden welke betekenissen je als eerste ziet en hoeveel gewicht je eraan geeft. En dat kan iedereen overkomen, ook wie al jarenlang met tarot werkt.

Waarom gebeurt dit zo gemakkelijk bij tarot?

Tarotkaarten bevatten een rijke beeldtaal. Eén kaart kan verschillende betekenissen hebben, afhankelijk van de vraag, de omliggende kaarten en de context. Dat maakt tarot bijzonder geschikt voor reflectie, maar laat ook ruimte voor persoonlijke interpretaties.

Neem bijvoorbeeld De Zegewagen. Die kaart kan verwijzen naar richting, wilskracht en vooruitgang. Maar evengoed roept ze vragen op over controle, tegenstrijdige verlangens of de manier waarop je verschillende krachten probeert samen te brengen. Wanneer je vooral verlangt naar vooruitgang, zul je misschien spontaan de eerste betekenis kiezen. De uitdaging is om ook de andere mogelijkheden te onderzoeken.

Voor mij ligt daarin een belangrijk verschil tussen kaarten gebruiken om bevestiging te zoeken en kaarten gebruiken om je blik te verruimen. 

Waarom blijven we soms dezelfde vraag stellen?

Wanneer je met onzekerheid zit, wil je graag weten waar je aan toe bent. Je probeert grip te krijgen op een situatie waarvan de uitkomst nog niet vaststaat. Dat is begrijpelijk.

Misschien leg je tarotkaarten over een relatie en krijg je een interpretatie die je niet had verwacht. Je vraagt je af of je de kaarten wel goed begrepen hebt en probeert het opnieuw. Een tweede legging lijkt misschien meer duidelijkheid te brengen, maar kan ook nieuwe twijfel oproepen. Zo ontstaat een patroon waarin je steeds meer antwoorden zoekt, terwijl je eigenlijk vooral behoefte hebt aan zekerheid. 

Dat betekent niet dat je nooit opnieuw een vraag mag stellen. Een situatie kan veranderen, en soms ontdek je na een eerste legging dat er een heel andere vraag onder je oorspronkelijke vraag ligt. Het is vooral zinvol om stil te staan bij je bedoeling: wil ik iets nieuws onderzoeken, of hoop ik eindelijk het antwoord te krijgen dat ik graag wil horen?

Hoe herken je dat je vooral bevestiging zoekt?

Je kunt jezelf een paar eenvoudige vragen stellen.

• Stel ik dezelfde vraag telkens opnieuw, zonder dat er iets wezenlijks aan de situatie veranderd is?
• Geef ik vooral aandacht aan de kaarten die mijn verwachtingen bevestigen?
• Probeer ik een moeilijke of onverwachte kaart zo te verklaren dat ze toch aansluit bij wat ik hoop?
• En misschien de belangrijkste vraag: zou ik dezelfde betekenis aan deze kaarten geven wanneer ik een andere uitkomst zou wensen?

Je hoeft jezelf hier niet op te beoordelen. Het bevestigingsvooroordeel is een menselijke neiging die we niet zomaar kunnen uitschakelen. Maar zodra je het opmerkt, ontstaat er ruimte om anders naar je kaarten te kijken.

Vier manieren om met een opener blik tarot te leggen

1. Onderzoek de vraag achter je vraag 

Een goede tarotlegging begint voor mij niet bij het schudden van de kaarten, maar bij de vraag die je wilt onderzoeken. Stel dat je wilt weten: Komt mijn ex-partner terug? Die vraag richt je aandacht bijna volledig op de mogelijke beslissing van iemand anders. Je kunt ook onderzoeken wat er achter die vraag schuilgaat.

• Waarom blijf ik op deze persoon wachten?
• Wat maakt het moeilijk om verder te gaan?
• Wat heb ik nodig om zelf een volgende stap te kunnen zetten?

Dat zijn vragen waarmee je actief aan de slag kunt. Je hoeft voorspellende vragen niet principieel uit te sluiten. Maar het helpt om daarnaast ruimte te maken voor vragen waarop je zelf invloed hebt.

2. Geef ook de onverwachte betekenis een kans

Wanneer je een kaart trekt, noteer dan eerst wat je spontaan opvalt. Kijk daarna bewust naar een tweede interpretatie.

• Wat zou deze kaart kunnen betekenen wanneer je jouw verwachtingen even opzijzet?
• Welke details op de afbeelding heb je nog niet bekeken?
• En wat verandert er wanneer je ook de minder comfortabele betekenis onderzoekt?

 
Je hoeft niet iedere mogelijke interpretatie even waarschijnlijk te vinden. Het gaat erom dat je voorkomt dat je te snel één betekenis vastzet.

3. Schrijf je verwachtingen vooraf op 

Een tarotdagboek kan hierbij verrassend nuttig zijn. Schrijf voordat je kaarten trekt kort op welk antwoord je hoopt te krijgen, welk antwoord je vreest en wat je eigenlijk wilt begrijpen. Leg daarna pas de kaarten.

Wanneer je later je interpretatie terugleest, kun je gemakkelijker herkennen waar je verwachtingen misschien een rol hebben gespeeld. Dat maakt je kaartlegging niet minder intuïtief. Je leert juist beter onderscheiden tussen wat de beelden oproepen en wat je zelf al meebracht naar de legging.

4. Neem tijd voordat je opnieuw kaarten trekt 

Wanneer een legging je onzeker maakt, hoef je niet meteen nieuwe kaarten te trekken. Laat de kaarten eventueel even liggen. Schrijf op wat je hebt gezien en welke gedachten of emoties ze oproepen.

Soms ontdek je na enkele uren of dagen andere verbanden, zonder dat je daarvoor nieuwe kaarten nodig hebt. Je kunt ook besluiten dat een vraag zich niet met een kaartlegging laat oplossen. Dan is een gesprek, aanvullende informatie of een concrete stap in het dagelijkse leven misschien waardevoller.

Een eenvoudige tarotlegging om je verwachtingen te onderzoeken

Wil je zelf ervaren hoe het bevestigingsvooroordeel je interpretatie kan beïnvloeden? Probeer dan eens deze legging met drie kaarten.

Kaart 1 – Wat verwacht ik te zien? Deze kaart helpt je onderzoeken welke overtuiging, hoop of vrees je meebrengt naar de legging.

Kaart 2 – Wat zie ik mogelijk over het hoofd? Hier onderzoek je een ander perspectief. Kijk vooral naar wat je verrast of niet meteen begrijpt.

Kaart 3 – Wat kan ik hiermee doen? Deze kaart nodigt je uit om de inzichten te vertalen naar je dagelijkse leven, bijvoorbeeld door een gesprek aan te gaan, informatie te verzamelen of bewust een keuze uit te stellen.

Schrijf bij iedere kaart eerst je spontane interpretatie op. Probeer vervolgens minstens één andere betekenis te ontdekken. Je hoeft na afloop niet tot één sluitende conclusie te komen. Soms is het juist waardevol om te merken dat een situatie meer kanten heeft dan je aanvankelijk dacht.

Mag tarot ook gewoon geruststelling geven?

Natuurlijk.
Het is niet verkeerd wanneer een kaartlegging je hoop, herkenning of rust geeft. Tarot kan je helpen gevoelens te verwoorden waarvoor je nog geen duidelijke taal had.

Het verschil zit in de manier waarop je met die geruststelling omgaat. Kun je ook iets met de kaarten wanneer ze niet beantwoorden aan je verwachtingen? Durf je een interpretatie te onderzoeken die je liever niet had gezien? Dan gebruik je tarot niet alleen om je bestaande overtuigingen te bevestigen, maar ook om je denken open te houden.

Tarot als hulpmiddel voor zelfonderzoek

Ik werk graag met tarot omdat de beelden ons uitnodigen om andere verbanden te zien. Een kaart kan je aandacht vestigen op iets waar je nog niet bij hebt stilgestaan.

Maar een tarotlegging ontslaat je niet van de verantwoordelijkheid om zelf na te denken, informatie af te wegen en keuzes te maken. Dat geldt trouwens ook wanneer iemand anders de kaarten voor je legt. Een tarotlezer kan nieuwe perspectieven aanreiken, maar hoeft niet te bepalen wat waar is voor jou of welke beslissing je moet nemen.

De waarde van tarot ligt voor mij niet alleen in de antwoorden die je erin herkent, maar ook in de vragen die je anders leert stellen. En misschien is dat wel de mooiste uitnodiging van de kaarten: niet uitsluitend op zoek gaan naar wat je al denkt te weten, maar nieuwsgierig blijven naar wat je zelf nog niet ziet.